Kuzeye Giden İnce Yol
Kitabın Adı:Kuzeye Giden İnce Yol
Kitabın Japonca Adı: 奥の細道 (Oku no Hosomichi)
Kitabın Yazarı: Matsuo Bashou (松尾 芭蕉)
Çevirmen: Okan Haluk Akbay
Yayınevi: İthaki Yayınları
Yayın Tarihi: Eylül 2022
Sayfa Sayısı: 112
Gosuke Puanı:10
“Kuzeye yapacağım bu yolculuk ansızın belirmişti zihnimde. Bu uzun yolculuk elbette kolay olmayacaktı, saçlarımı bile kırlaştıracak bir zorluğu ve zahmeti göze almıştım. Öyle bile olsa, şimdiye kadar hep duyduğum fakat hiç gitmediğim yerleri ziyaret edip sağ salim geri dönebilmek, bir şair olarak beni çok mutlu edecekti.”
Japonya’nın en büyük şairi kabul edilen haiku ustası Matsuo Başo on yedinci yüzyıldan günümüze ismini tüm dünyaya duyurdu, yazdığı binden fazla haiku onlarca dile tercüme edildi ve şiirleri Japonya’daki birçok anıt ile tarihi alanın girişinde kendine yer buldu.
Matsuo Başo haiku yeteneği ile gezi yazılarını bir araya getirdiği Kuzeye Giden İnce Yol’u maddi dünyanın debdebesinden uzaklaşmak ve ruhani farkındalığını artırmak için Honşu’nun kuzeyine yaptığı bir dizi seyahat sırasında kaleme aldı. Birbirini kovalayan mevsimleri, yağmurun kokusunu, ayın parlaklığını ve şelalelerin sesini on yedi heceye incelikle sığdırmayı başarabilen Başo’nun eseri etrafındaki fani evreni nasıl gördüğünü anlatan özel bir kitap.
(Tanıtım Bülteninden)
Canım aşırı derecede gezmek istediği bir zamanda, belki gezme isteğimi biraz olsun hafifletir umuduyla okumaya başladığım bir kitaptı. Söylemeliyim ki, hafifletmekten çok daha fazla hevesimi körükledi. Yazarın kafasına estiği gibi çantasını alıp dağ bayır gezmesini, tanımadığı insanların evinde konaklamasını ve yeni dostluklar edinmesini çok kıskandım. (Şahsen ben kendi mahallemde bile akşam olduğunda gezmeye korkuyorum.) O zamanlar her tarafı izleyen güvenlik kameraları olmamasına rağmen ortam çok daha güvenliymiş. Dışarıda korktukları tek şeyin vahşi hayvanlar ve çetin hava şartları olması, günümüz dünyasında belki de hiçbir zaman göremeyeceğimiz bir durum. Umarım bir gün bizim de tek derdimiz bunlar olur.
Kitaba gelecek olursak, yaşını başını almış sevgili yazarımız Matsuo Bashō (yaşlı desem de aslında 45 yaşlarındaymış; ama o zamanın şartlarında 45 yaşlı olarak kabul ediliyordu), ünlü şairlerin ayak izlerini takip ederek tarihi yerleri keşfetmek ve kadimlerin şiirsel ruhunu deneyimlemek için bir yolculuğa çıkıyor. (Bazı kaynaklarda ajan olduğunu ve ajanlık yapmak için gezdiği söyleniyor; ama tabii gerçeği asla bilemeyeceğiz.) Yaklaşık 2.400 km’lik yolu yürüyerek 150 günde tamamlıyor. Yolculuk sırasında gördüğü yerler için çok hoş haikularda yazmış. Sevgili annem hep derdi ki: “İnsan mesleğini sırtında taşır; nereye gitse peşinden gelir.” Haklıymış; zaman değişse de insan asla değişmiyor. Sevgili yazarımızı da kim görse “Benim için bir şiir yaz” diye darlamış; kitapta bu kişiler için yazdığı şiirler de yer alıyor.
Kitap oldukça kısa. Keşke biraz daha uzun olsaydı dediğim bir kitaptı. Bir çırpıda okuyabilirsiniz. Ama uyarayım: Kitabı okuduktan sonra kendinizi Japonya’nın dağlarını ve bayırlarını gezmek isterken bulabilirsiniz. Olur da Japonya’ya gider ve bu yolu gitmek isterseniz, Bashō’nun yolundan başlayabilirsiniz. Biz sadece buraya gidebilmiştik. “Bashō’nun Yolu” dedikleri yerde, Bashō’nun seyahate başladığı yeri göstermek adına bir heykelini yapmışlar. Haiku Yolu dedikleri yolda da Bashō’ya ait şiirlerin bulunduğu taşlar var. Bu yolculuğa çıkmak isterseniz, gittiğiniz güzergah boyunca Bashō’nun heykellerine ve şiirlerine denk gelirsiniz.
Merak edip günümüzde de Bashō’nun gezisini yapan biri var mı diye araştırdığımda, Bashō yaşlarında bir amcanın videosuna denk geldim. Eğer yemek yerken sakin gezi videoları izlemeyi seviyorsanız, aşağıdaki videoyu da izleyebilirsiniz.
Son olarak kitabın çevirmeni olan Okan Haluk Akbay da teşekkür ederim. Kendisinin çıkarmış olduğu her kitabı almışımdır ve harika işler yaptığını söylemeden geçemeyeceğim.(Kendisi ve Oğuz Baykara kardeşimle benim rol modelimizdir.) Japon edebiyatı okuyorsanız ya da Japon edebiyatına karşı bir merakınız varsa çıkarmış olduğu her kitabı almanızı tavsiye ederim. Okuyanların görüşlerini yorumlarda bekliyorum.
Sağlıcakla Kalın…
