Korece Dil Bilgisi ~아요 (ayo) /~어요(oyo)/ 해요(heyo)

Fiil (Son ünlü harfi 아 ya da 오 ile biterse) + 아요 (ayo)
Fiil (하다’lı bir fiilse )  → 해요 (heyo)
Fiil (Geri kalan tüm fiiller) + 어요 (oyo)

Korece’de ~아요 / ~어요 /  해요 ekleri, saygılı fiil cümleleri kurarken kullanılır. Bu ekler, fiil ve sıfatların geniş ve şimdiki zaman anlamlarını verir. Fiilin mastar eki olan -다 (-da) atılır ve fiilin kökündeki son ünlü harfe göre uygun ek getirilir:
♦Fiil kökü ㅏ veya ㅗ ile bitiyorsa → 아요 (ayo) eklenir.
♦하다 fiilleri → 해요 (heyo) olarak dönüşür.
♦Diğer durumlarda → 어요 (oyo) kullanılır.
Bu yapı, Japonca’daki です (desu) ve ます (masu) ifadelerine karşılık gelir. Soru cümlesi kurarken, cümle sonunda ses tonu hafifçe yükseltilerek soru anlamı verilir.

⇒İki aynı ses yana yana gelirse ünlü düşmesi olur ve harflerden biri düşer.

♦아＋아＝아
가다＋아요→ 가아요→ 가요
♦어＋어＝어
서다＋어요→ 서어요→ 서요

Örnek;
만나다＋아요→ 만나아요→ 만나요
서다＋어요→ 서어요→ 서요
건너다＋어요→ 건너어요→ 건너요

⇒Birleşik ünlü harfler yan yana geldiğinde kaynaşır.

♦오＋아＝「와」
오다＋아요→ 오아요→ 와요
♦이＋어＝「여」
피다＋어요→ 피어요→ 펴요
♦우＋어＝「워
배우다＋어요→ 배우어요→ 배워요

Örnek;
배우다＋어요→배우어요→ 배워요
피다＋어요→ 피어요→ 펴요
기다리다＋어요→ 기다리어요→ 기다려요
보이다＋어요→ 보이어요→ 보여요

⇒Düzensiz fiillerin son harfine göre özel çekimi vardır. Aşağıdaki kurallar sadece düzensiz fiiller için geçerlidir. Hangi fiillerin düzensiz olduğunu ezberlemeniz gerekmektedir. Eğer buradan sonrası aklınızı karıştıracaksa şimdilik es geçebilirsiniz. Karşınıza düzensiz fiiller çıktıkça ezberlersiniz.

1.Kökteki ㄷ harfi, sesli bir ek gelince ㄹ’ye dönüşür.

듣다 + 어요 → 듣어요 → 들어요
(Dinlemek)
걷다 + 어요 → 걷어요 → 걸어요
(Yürümek)
묻다 + 어요 → 묻어요 → 물어요
(Sormak)

2.“르” ile biten fiillerde, çekim sırasında 르 → ㄹ + 라/러 olur. Ayrıca bir ㄹ daha eklenir. Neye göre 라 neye göre 러 olduğuna aşağıdaki 6. maddeye göre karar veriliyor.

모르다 + 아요 → 몰르아요 → 몰라요
(Bilmemek)
빠르다 + 아요 → 빨르아요 → 빨라요
(Hızlı olmak)
부르다 + 어요 → 부르어요 → 불러요
(Çağırmak/Seslenmek)

3.Kökteki ㅂ harfi, sesli ek gelince 우 olur.

춥다 + 어요 → 추우어요 → 추워요
(Soğuk olmak)
가깝다 + 아요 → 가까우아요 → 가까워요
(Yakın olmak)
돕다 + 아요 → 도우아요 → 도와요
(Yardım etmek)

4.Kökteki ㅅ, sesli ek gelince düşer.

낫다 + 아요 → 나아요 → 나아요
(İyileşmek)
짓다 + 어요 → 지어요
(İnşa etmek)
잇다 + 어요 → 이어요
(Bağlanmak)
긋다 + 어요 → 그어요
(Çizmek)

5.“ㅎ” ile biten sıfatlarda (genellikle), ㅎ düşer veya 여 → 애 olur.

하얗다 + 아요 → 하야아요 → 하얘요
(Beyaz olmak)
그렇다 + 어요 → 그러어요 → 그래요
(Öyle olmak/O şekilde olmak)

6.’ㅡ’ ile biten fiil ve sıfat kökleri, 아/어 ile başlayan bir ek ile çekildiğinde ㅡ çıkarılır.

♥Eğer kökteki tek ünlü “ㅡ” ise ㅡ düşer, yerine ㅓ gelir.

쓰다 + 어요 → 쓰어요 → 써요
(Yazmak)
끄다 + 어요 → 끄어요 → 꺼요
(Kapatmak)
크다 + 아요 → 크아요 → 커요
(Büyük olmak)

♥ㅡ’den önceki ünlü 아 veya 오 ise ㅡ düşer, yerine ㅏ gelir.

바쁘다 + 아요 → 바빠요
(Meşgul olmak)
나쁘다 + 아요 → 나빠요
(Kötü olmak )
아프다 + 어요 → 아프어요 → 아파요
(Acımak/ Hasta olmak)

♥Eğer ㅡ’den önceki ünlü 아/오 değilse ㅡ düşer, yerine ㅓ gelir.

예쁘다 + 어요 → 예쁘어요 → 예뻐요
(Güzel olmak)
슬프다 + 어요 → 슬프어요 → 슬퍼요
(Üzgün olmak)

학교에 가요.
Okula gidiyorum / giderim.
가다 + 아요 → 가아요 → 가요

영화를 봐요.
Film izliyorum / izlerim.
보다 + 아요 → 보아요 → 봐요

물을 마셔요.
Su içiyorum / içerim.
마시다 + 어요 → 마시어요 → 마셔요

책을 읽어요.
Kitap okuyorum / okurum.
읽다 + 어요 → 읽어요

공부해요.
Ders çalışıyorum / çalışırım.
공부하다 + 여요 → 공부해요

친구를 만나요.
Arkadaşımla buluşuyorum / buluşurum.
만나다 + 아요 → 만나아요 → 만나요

운동해요.
Spor yapıyorum / yaparım.
운동하다 + 여요 → 운동해요

집에서 쉬어요.
Evde dinleniyorum / dinlenirim.
쉬다 + 어요 → 쉬어요

밥을 먹어요.
Yemek yiyorum / yerim.
먹다 + 어요 → 먹어요

음악을 들어요.
Müzik dinliyorum / dinlerim.
듣다 + 어요 → 들어요

텔레비전을 봐요.
Televizyon izliyorum / izlerim.
보다 + 아요 → 보아요 → 봐요

그림을 그려요.
Resim çiziyorum / çizerim.
그리다 + 어요 → 그리어요 → 그려요

일해요.
Çalışıyorum / çalışırım.
일하다 + 여요 → 일해요

노래해요.
Şarkı söylüyorum / söylerim.
노래하다 + 여요 → 노래해요

전화해요.
Telefon ediyorum / arıyorum.
전화하다 + 여요 → 전화해요

Daha fazla ders anlatım videosu için ücretsiz classroom üye olmayı unutmayın.:)

Korece kaynak arıyorsanız mağazamıza bakabilirsiniz.