赤とんぼ (Akatonbo) Kırmızı yusufçuk

赤とんぼ
あかとんぼ
Akatonbo
Kırmızı yusufçuk

夕焼け小焼けの赤とんぼ
ゆうやけ　こやけの　あかとんぼ
Yuuyake koyake no akatonbo
Gün batımı, akşam alacasında kırmızı yusufçuklar

負われて見たのはいつの日か
おわれて　みたのは　いつのひか
Owarete mita no wa itsu no hi ka
(Hizmetçinin) sırtında onları gördüğüm o gün, ne zamandı acaba?

山の畑の桑の実を
やまの　はたけの　くわのみを
Yama no hatake no kuwanomi o
Dağdaki tarlada, dut ağacının meyvelerini…

小篭に摘んだはまぼろしか
こかごに　つんだは　まぼろしか
Kokago ni tsunda wa maboroshi ka
Küçük bir sepete topladığımız (o anlar), yoksa bir hayal miydi?

十五で姐やは嫁に行き
じゅうごで　ねえやは　よめにゆき
Juugo de neeya wa yome ni yuki
On beşinde genç hizmetçim (dadım) gelin gitti

お里のたよりも絶えはてた
おさとの　たよりも　たえはてた
Osato no tayori mo taehateta
Memleketten gelen mektuplar da kesildi.

夕焼け小焼けの赤とんぼ
ゆうやけ　こやけの　あかとんぼ
Yuuyake koyake no akatonbo
Gün batımı, akşam alacasında kırmızı yusufçuklar

とまっているよ竿の先
とまっているよ　さおのさき
Tomatte iru yo sao no saki
Bak, bir tanesi tünemiş bir sırığın ucuna.

Dipnot:
Aka Tombo (Kırmızı Yusufçuk) şarkısının sözleri, yazar Miki Rofū’nun çocukluğunu geçirdiği memleketi Hyogo eyaleti, İbo ilçesi, Tatsuno kasabasındaki (şimdiki Tatsuno şehri) manzaralara dayanmaktadır. Miki Rofū 5 yaşındayken ailesi boşanmış, annesinden koparılmış ve dedesinin yanına verilmiştir. Orada kendisine bakması için tutulan genç bir dadı/hizmetçi (neeya) tarafından büyütülmüştür. Küçük yaşlarda, bu genç ablanın sırtında taşınırken gün batımında kırmızı yusufçukları gördüğü anlar… O abla da zamanı gelince gelin gitmiş ve ondan gelen mektuplar (haberler) zamanla tamamen kesilmiştir. Şarkı sözlerinin genel anlamı bu şekildedir; ancak ‘o-sato no tayori’ (memleketten gelen haber/mektup) ifadesinin tam olarak kimden kime gönderildiği konusunda farklı yorumlar mevcuttur. Bu mektuplar; ablanın kendi köyünden ona gelen mektuplar mı, gelin giden abladan Miki Rofū’ya gelen mektuplar mı, yoksa annesinden Miki Rofū’ya gelen mektuplar mı olduğu konusunda çeşitli görüşler bulunmaktadır. “Aka Tombo”, Japon kültüründeki “Mono no aware” (varlıkların geçiciliğinden duyulan hüzünlü duyarlılık) kavramının en somut örneklerinden biridir. Bugün bu şarkının doğduğu yer olan Tatsuno şehri, hala “Kırmızı Yusufçuk’un Memleketi” olarak anılmaktadır.

姐や (Neeya) genç bayan (hizmetçi vb. anlamında) anlamına gelir. Japonya’nın o döneminde (Meiji ve Taisho dönemleri), fakir ailelerin genç kızları zengin ailelerin yanına “çocuk bakıcısı” veya “hizmetçi” olarak verilirdi.  Aslında “こやけ (Koyake) ” kelimesinin tek başına sözlükte tanımlanmış somut bir anlamı yoktur. Bu kelime, “Yuuyake” (夕焼け – Gün batımı) kelimesine uyum sağlaması için yaratılmış bir “yansıma” veya “ek” kelimedir. Şarkının aşağıdaki daha canlı uyarlanmış versiyonunu da dinlemenizi öneririm.

Kaynakça:
https://www.worldfolksong.com/songbook/japan/akatonbo.htm

Japonca kaynak arıyorsanız mağazamıza bakabilirsiniz.